در نشست خبری تبیین جایگاه ایران در تدوین استانداردهای بینالمللی نانو، عماد احمدوند دبیر ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو اعلام کرد: ایران از سال ۱۳۸۵ عضو کمیته بینالمللی استانداردسازی فناوری نانو بوده و طی حدود دو دهه گذشته، ۱۳ پروژه پیشنهادی کشور به انتشار استاندارد بینالمللی منجر شده است.
وی افزود: در سال ۲۰۲۴ نیز سه استاندارد جدید با راهبری ایران در چارچوب سازمان بینالمللی استاندارد تصویب شده که اکنون در مرحله تدوین و دریافت بازخورد از کشورهای عضو قرار دارند.
استاندارد؛ ابزار قدرت در اقتصاد فناوری
احمدوند با تشریح فرآیند تدوین استانداردهای بینالمللی گفت: هر پروژه پس از ارائه پیشنهاد رسمی، وارد فرآیند چندساله اقناعسازی، اجماعسازی و رأیگیری میان کشورهای عضو میشود. این روند معمولاً سه تا چهار سال به طول میانجامد و مدیریت آن نیازمند توانمندی علمی و تعامل بینالمللی گسترده است.
در ادامه، حسن پویپوی مدیر برنامه استاندارد و ایمنی فناوری نانو با اشاره به رتبه ایران تصریح کرد: کشورمان پس از آمریکا، کرهجنوبی و ژاپن، چهارمین تدوینکننده استانداردهای بینالمللی نانو در جهان است و در حوزه استانداردهای ملی نیز رتبه سوم را در اختیار دارد.
وی تأکید کرد: استانداردسازی تنها یک اقدام فنی نیست؛ بلکه ابزاری برای تسهیل تجارت، جلوگیری از انحصار بازار و دفاع از منافع ملی در رقابتهای فناورانه است.
چالشهای فنی ایران با قدرتهای صنعتی
پویپوی به تجربه ایران در تدوین استاندارد «نانوکِلی» اشاره کرد که با مخالفت جدی کارشناسان ژاپنی روبهرو شد؛ اختلافی که سه تا چهار سال به طول انجامید و در نهایت با پذیرش تعریف پیشنهادی ایران و ارائه بخش مکمل از سوی ژاپن به نتیجه رسید.
همچنین پیشنهاد ایران برای استاندارد «زینک اکساید» در کاربردهای بهداشتی در سال ۲۰۲۴ با ورود شرکتهای بزرگ اروپایی همراه شد؛ موضوعی که نشاندهنده اهمیت اقتصادی و تجاری استانداردگذاری در فناوریهای نوظهور است.
انتشار استاندارد ISO/TS 11353
در این نشست اعلام شد سیزدهمین استاندارد بینالمللی ایران با عنوان ISO/TS 11353 منتشر شده است؛ استانداردی با موضوع «روش آزمون برای تشخیص نانواشیای رهایشیافته از ماسکهای تنفسی» که برای نخستینبار امکان ارزیابی احتمال آزاد شدن نانوذرات از ماسکهای نانولیفی را فراهم میکند.
فریده گلبابایی عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران و تدوینگر این استاندارد اعلام کرد روند تدوین این سند حدود چهار سال به طول انجامیده و بیش از ۱۰۰ نظر فنی از کشورهای عضو دریافت و بررسی شده است.
به گفته کارشناسان، این استاندارد میتواند مرجع جهانی ارزیابی ایمنی ماسکهای نانویی قرار گیرد و نمونهای از نقشآفرینی ایران در همراستاسازی نوآوریهای فناورانه با الزامات سلامت و ایمنی بینالمللی باشد.
