۱۳ مه ۲۰۲۶ – مادرید میزبان هفتمین کنگره ابتکار شهرهای دوستدار کودک (CFCI) در اسپانیا در ۱۲ و ۱۳ مه ۲۰۲۶ بود که بیش از ۲۲۰ شرکت کننده حضوری و بیش از ۱۳۰ بیننده آنلاین را گرد هم آورد. با محوریت عدالت به عنوان اصل سازمان دهنده، این رویداد دو روزه به برخی از مهم ترین چالش های پیش روی کودکان امروز پرداخت: مسکن، فقر، سلامت روان، تبعیض و مشارکت معنادار، و نقش اساسی دولت محلی در مقابله با این مسائل را به وضوح بیان کرد.
این کنگره همزمان با سی امین سالگرد ابتکار شهرهای دوستدار کودک در سطح جهانی برگزار می شود. یک جلسه کاری با حضور شهرداران و اعضای شورا از ۱۳ شهرداری در اسپانیا و پرتغال، بعد فرامرزی این ابتکار را تقویت کرد و نتایج مشترکی که قرار بود منتشر شود، ارائه شد.
«مشارکتی که هیچ را عقب نمی گذارد»
کودکان و جوانان فقط در کنگره حضور نداشتند: آن ها به سازماندهی آن کمک کردند و چندین جلسه را رهبری کردند. بحث ها فراتر از تأیید مشارکت به عنوان یک اصل رفت و به جای آن بر چگونگی فراگیر کردن واقعی آن تمرکز داشت. اغلب، همان پروفایل ها به فضاهای مشارکتی دعوت می شوند و کودکان دارای معلولیت، کودکان مهاجر و کسانی که هرگز به آن ها گفته نشده صدایشان اهمیت دارد، کنار گذاشته می شوند. متخصصان رویکردهایی را به اشتراک گذاشتند که مؤثر بود: رفتن به مدرسه به جای انتظار برای آمدن کودکان به فضاهای رسمی، ایجاد شبکه با سازمان هایی که قبلا با کودکان آسیب پذیر کار می کنند، و طراحی فضاهایی که با شرکت کنندگان سازگار باشند نه برعکس.
«مشارکت نباید به میزان سازگاری تو با فضا بستگی داشته باشد، بلکه باید به این بستگی داشته باشد که فضا چقدر حاضر است با تو سازگار شود.» ریم، پایوز (گروه مشورتی جوانان یونیسف اسپانیا)
کنگره با نابرابری های ساختاری که شانس زندگی کودکان را تعیین می کند، روبرو شد. در اسپانیا، خانوارهای تک والد، خانواده های مهاجر و خانواده های بزرگ با خطر بسیار بالاتری از فقر مواجه هستند و اگرچه فقر عمومی کاهش یافته، فقر کودکان همچنان سرسختانه ادامه یافته است.
فقر
کودکان به عنوان خروجی سیاست ها مطرح نشده است و کنگره بر اهرم خاصی که شهرداری ها دارند تأکید کرد: کمک های اضطراری، خدمات اجتماعی محلی، حمایت از حضور در مدرسه، برنامه های دوران کودکی و فعالیت های مقرون به صرفه. یکی از نکات کلیدی گزارش اخیر یونیسف اسپانیا این بود که مزایای محلی زمانی مؤثرتر هستند که به عنوان حقوق تلقی شوند نه انتقالات اختیاری؛ این امر انگ اجتماعی، بار بوروکراتیک و قطع حمایت را کاهش می دهد. همکاری بین شهرداری ها و سازمان های جامعه مدنی به عنوان یک ضریب قدرت ارائه شد، به طوری که مدل های شبکه ای نتایج قابل اندازه گیری در کاهش غیبت مدارس نشان داده اند.
مسکن و حق مسکن شهری
هم به عنوان مسئله حقوق کودکان و هم مسئله عدالت مطرح شدند: استدلال شد که مسکن فقط بازتاب نابرابری نیست بلکه فعالانه آن را ایجاد می کند. دیدگاه کودک محور نسبت به طراحی شهری، همان طور که نمایندگان شنیدند، به کل جوامع سود می رساند: خیابان های امن، خدمات قابل دسترس و فضاهای سبز برای همه مفید است، نه فقط کودکان. سخنرانان محدودیت های سیاست های مسکن همگانی را به رسمیت شناختند که می تواند شرایط خاص به حاشیه رانده شدگان – از جمله خانواده های روما ساکن در سکونتگاه های غیررسمی – را نادیده بگیرد.
سلامت روان: دسترسی شکل گرفته توسط نابرابری
دسترسی به خدمات سلامت روان برای کودکان عمیقا نابرابر است که تحت تأثیر پیشینه اجتماعی-اقتصادی، وضعیت خانوادگی و تاریخچه مهاجرت قرار دارد. کنگره شواهدی را شنید که این موضوع را تأیید می کرد و واکنش های محلی را به نمایش گذاشت: پروژه های نقشه برداری عاطفی که با همکاری کودکان ایجاد شده اند، جعبه ابزار هماهنگ کننده رفاه که توسط شوراهای جوانان توسعه یافته اند و منابع سیار سلامت روان که تحت قانون جامع حمایت از کودکان اسپانیا ۲۰۲۱ (LOPIVI) فعالیت می کنند. موضوع تکرارشونده این بود که سلامت روان، مانند سلامت جسمی، نباید بی توجه بماند؛ و اینکه آسیب پذیرترین کودکان نیز کمترین احتمال دسترسی به حمایت را دارند.
دولت محلی به عنوان سطح
تعیین کننده کنگره با اطمینان درباره آنچه شهرداری ها می توانند به دست آورند، به پایان رسید. کیتی ون در هایدن، معاون اجرایی یونیسف، اسپانیا را یکی از الهام بخش ترین نمونه های تعهد CFCI در سطح جهان معرفی کرد. سخنرانانی از اسپانیا، پرتغال و نهادهای اتحادیه اروپا بر سر یک استدلال مشترک گرد هم آمدند: نزدیکی دولت محلی به کودکان و خانواده ها باعث می شود دولت بتواند نیازها را زودتر شناسایی کند، پاسخ های هدفمند طراحی کند و نشان دهد که تغییر ممکن است. چندین سخنران اشاره کردند که شهرداری که به دوستدار کودکان تبدیل می شود، معمولا الهام بخش همسایگانش است. همان طور که مدیر اجرایی یونیسف پرتغال گفت: «تنها سریع تر می رویم، با هم فراتر می رویم».
منبع:
مترجم: زهرا محمدی گونه
