۳۱ اردیبهشت در تقویم رسمی کشور به عنوان «روز ملی بومگردیها» ثبت شده است؛ روزی که به گفته دکتر مصطفی فاطمی، مدیرکل توسعه گردشگری داخلی، نمادی از پاسداشت تنوع فرهنگی ایران و توجه به گردشگری جامعهمحور محسوب میشود.
دکتر فاطمی در گفتوگوی اختصاصی با اساطیر نیوز با اشاره به فلسفه این نامگذاری اظهار کرد: بومگردیها در میان تأسیسات گردشگری کشور، نزدیکترین مجموعهها به هویت ایرانی هستند؛ چراکه فرهنگ، میراث تاریخی، غذاهای محلی، آیینها و صنایعدستی را همزمان در خود جای دادهاند. شکلگیری بومگردیها تحولی جدی در حوزه گردشگری روستایی ایجاد کرد و باعث شد بسیاری از روستاهای کشور به ریشههای فرهنگی و هویتی خود بازگردند.
وی افزود: با توجه به این جایگاه، پیشنهاد ثبت روز ملی بومگردیها به شورای فرهنگ عمومی کشور ارائه شد و این موضوع در یکی از اجلاسیههای شورا مورد پذیرش قرار گرفت. پس از بررسیهای کارشناسی، ۳۱ اردیبهشت به عنوان این روز انتخاب شد.
مدیرکل توسعه گردشگری داخلی درباره انتخاب این تاریخ توضیح داد: اردیبهشتماه از منظر میراث فرهنگی و گردشگری، ماهی ویژه است. این ماه با روز سعدی آغاز میشود و با بزرگداشت فردوسی و روز فرهنگ و ادب فارسی به پایان میرسد. در این بازه زمانی، هفته میراث فرهنگی، هفته صنایعدستی، روز ایرانگردی و ایرانشناسی و روز خلیج فارس نیز قرار دارد. از سوی دیگر، ۳۱ اردیبهشت در تقویم بینالمللی مصادف با ۲۰ می، روز جهانی تنوع فرهنگی است. ایران از نظر تنوع فرهنگی، قومی و آیینی در زمره کشورهای کمنظیر جهان قرار دارد و بومگردیها بزرگترین معرف این گوناگونی فرهنگی هستند.
وی ادامه داد: گردهم آمدن اقوام مختلف با پوششها، آیینها و فرهنگهای گوناگون در قالب بومگردیها، نمادی از همزیستی و پاسداشت تنوع فرهنگی در کشور است؛ به همین دلیل همزمانی این روز با روز جهانی تنوع فرهنگی، معنا و پیام ویژهای دارد.
نقش بومگردیها در توسعه گردشگری
فاطمی با اشاره به اهداف شکلگیری بومگردیها گفت: در زمان مطرح شدن این ایده، دو موضوع اصلی مدنظر بود؛ نخست کمبود فضاهای اقامتی رسمی در بسیاری از مناطق کشور و دوم توجه به گردشگری جامعهمحور و ظرفیتهای مغفولمانده فرهنگی در روستاها.
وی تصریح کرد: بومگردیها توانستند بخشی از کمبود ظرفیت اقامتی کشور را جبران کنند و امکان توسعه گردشگری در اقصی نقاط ایران را فراهم آورند. امروز سهم قابل توجهی از ظرفیت اقامتی کشور در اختیار بومگردیهاست.
به گفته مدیرکل توسعه گردشگری داخلی، ضریب اشغال بومگردیها در حال حاضر نسبت به بسیاری از تأسیسات گردشگری دیگر بالاتر است که این موضوع نشاندهنده استقبال مردم از تجربه اقامت بومی و متفاوت است.
حفظ اصالت؛ شرط بومگردی بودن
وی در پاسخ به پرسشی درباره تغییر بافت برخی بومگردیها و حرکت به سمت مدرنسازی گفت: اینکه هر مجموعهای با ساختار خاص خود فعالیت کند ایرادی ندارد، اما اصل بومگردی یعنی تجربه اقامت بومی در محیط بومی. اگر از این چارچوب خارج شویم، دیگر با بومگردی مواجه نیستیم، بلکه با هتل، بوتیکهتل، خانهمسافر یا هاستل روبهرو هستیم.
فاطمی تأکید کرد: در فرآیند درجهبندی و ساماندهی بومگردیها، موضوع حفظ اصالت و هویت بومی مورد توجه قرار خواهد گرفت و مجموعههایی که خارج از این چارچوب فعالیت میکنند، نیازمند پالایش و تعیین تکلیف هستند.
چرا برخی بومگردیها گرانتر از هتلاند؟
مدیرکل توسعه گردشگری داخلی درباره قیمت اقامت در بومگردیها نیز توضیح داد: در برخی موارد ممکن است نرخ اقامت در بعضی بومگردیها از هتلها بالاتر باشد که این موضوع به دلیل تقاضای بالا، ظرفیت محدود و نوع خدمات خاصی است که ارائه میشود.
وی افزود: برای مثال، برخی بومگردیها خدماتی نظیر حمام سنتی یا برنامههای فرهنگی ویژه ارائه میکنند که از نظر کارکرد، قابل مقایسه با امکانات خاص در هتلهای پنجستاره است. با این حال، به صورت کلی و در مقایسه میانگین، قیمت اقامت در بومگردیها پایینتر از هتلهاست و موارد نرخهای بالا محدود و خاص هستند.
به گفته فاطمی، روز ملی بومگردیها فرصتی برای توجه دوباره به ظرفیتهای فرهنگی کشور، تقویت اقتصاد محلی و پاسداشت تنوع فرهنگی ایران است؛ ظرفیتی که میتواند در مسیر توسعه پایدار گردشگری نقشآفرینی جدی داشته باشد.
