طه جعفری با اشاره به بسته شدن پنجره جمعیتی و محدودیتهای بودجهای افزود: «مسئله جمعیت تنها یک موضوع بخشی نیست و تمام بخشهای امنیتی، اقتصادی و اجتماعی را درگیر میکند. بررسی برنامههای چند سال اخیر نشان میدهد که هرچند سیاستها و برنامههایی در حوزه جمعیت تدوین شده، اما میزان تحقق آنها محدود بوده است.» وی تأکید کرد که همافزایی میان دستگاههای فعال در حوزه جمعیت، میتواند اثربخشی اقدامات را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد.
رضا سعیدی، رئیس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، نیز روند کاهشی نرخ باروری را نگرانکننده دانست و اعلام کرد: «هدف قانون جوانی جمعیت رساندن نرخ باروری کل به بیش از ۲.۵ فرزند به ازای هر زن در سن باروری است، اما این شاخص از حدود ۱.۷ در سال ۱۴۰۰ به ۱.۴۴ رسیده است. در نیمه نخست سال جاری نیز حدود ۴۰ هزار تولد کمتر نسبت به مدت مشابه سال گذشته ثبت شده که زنگ خطری جدی برای آینده جمعیتی کشور است.»
وی در ادامه به چالشهای اجرای سیاستهای جمعیتی اشاره کرد و گفت: «اجرای ناقص مشوقها و طولانی بودن صفها برای دریافت تسهیلات باعث بیاعتمادی عمومی شده است. همچنین کمبود خوابگاههای متأهلی و نبود مهدکودکهای ایمن و کافی، مشکلات جدی برای جوانان مجرد و خانوادههای تازهتأهل ایجاد کرده است.»
رئیس مرکز جوانی جمعیت تصریح کرد که کاهش نرخ ازدواج و افزایش سن ازدواج، همراه با فاصله طولانی بین ازدواج و تولد فرزند اول، نیازمند بازنگری جدی در نحوه اجرا و تخصیص منابع است. وی تأکید کرد که سیاستهای جمعیتی باید هماهنگ، جامع و ملی باشند و نمیتوان بخشی از مسیر را رها کرد و انتظار نتیجه داشت.
این هشدارها نشان میدهد که بدون توجه فوری و برنامهریزی دقیق، کشور با چالشهای جدی سالمندی، کاهش جمعیت جوان و فشار بر اقتصاد و امنیت اجتماعی روبهرو خواهد شد و عبور موفق از این بحران نیازمند اقدام هماهنگ تمامی نهادهای دولتی و عمومی است.
این گزارش بر اساس اظهارات سرپرست بنیاد برکت و رئیس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت تهیه شده است.
