مایشگاه بینالمللی گردشگری بهعنوان یکی از رویدادهای تقویم جهانی گردشگری، هر ساله فرصتی مهم برای معرفی ظرفیتهای متنوع سفر، فرهنگ و میراث کشور به شمار میرود. با این حال، موفقیت این نمایشگاه بیش از هر چیز به رویکرد اجرایی آن و میزان تطابقش با نیازهای واقعی مردم و فعالان گردشگری وابسته است.
در همین راستا، غلامعلی کاظمی قشقایی، مسئول برگزارکننده رویدادهای اقوام ایرانی، در گفتوگویی تلفنی و اختصاصی با اشاره به تجربیات سالهای گذشته، بر لزوم بازنگری در برخی سیاستها و شیوههای برگزاری نمایشگاه تأکید کرد.
نمایشگاه گردشگری باید مردمی باشد
به گفته قشقایی، نمایشگاه گردشگری ماهیتی عمومی دارد و مخاطب اصلی آن مردم عادی هستند؛ مردمی که به دنبال برنامهریزی برای سفرهای داخلی و آشنایی با ظرفیتهای استانهای مختلف کشورند. از این رو، دریافت ورودی از بازدیدکنندگان یکی از ایرادات دورههای گذشته بوده است.
او معتقد است: «وقتی رویدادی عمومی و مرتبط با زندگی مردم برگزار میشود، نباید مانعی مانند ورودی برای حضور خانوادهها ایجاد کرد. حذف ورودی میتواند مشارکت عمومی را افزایش دهد و به نفع غرفهداران نیز تمام شود.»
ساماندهی برنامههای فرهنگی و موسیقی اقوام
یکی دیگر از نکات مهم مطرحشده، موضوع آلودگی صوتی و ازدحام در سالنهای سرپوشیده است. قشقایی پیشنهاد میکند برنامههای موسیقی و آیینی اقوام در چند استیج مجزا و ترجیحاً در فضای باز برگزار شود؛ بهگونهای که هر منطقه جغرافیایی (جنوب، غرب، شرق و شمال کشور) استیج اختصاصی خود را داشته باشد.
این تفکیک، هم به زیبایی بصری نمایشگاه کمک میکند و هم به بازدیدکنندگان اجازه میدهد بر اساس علاقه خود، برنامهها را انتخاب کرده و زمانبندی بهتری برای بازدید از غرفهها داشته باشند.
چادرهای عشایری؛ جذابترین بخش برای مردم
قشقایی با تأکید ویژه بر نقش چادرهای عشایری میگوید: «تجربه نشان داده چادرهای عشایری در فضای باز، یکی از پرمخاطبترین و جذابترین بخشهای نمایشگاه هستند.»
او معتقد است بسیاری از مردم شاید فرصت سفر به مناطق عشایری مانند ایل قشقایی را نداشته باشند، اما نمایشگاه میتواند این تجربه را به شهر بیاورد؛ جایی که بازدیدکنندگان با آداب، پوشش، موسیقی، گویش و غذاهای محلی اقوام مختلف آشنا شوند. به گفته او، گسترش این بخش و تسهیل حضور استانها میتواند تعامل فرهنگی عمیقتری میان مردم و اقوام ایرانی ایجاد کند.
تمرکز بر گردشگری داخلی در شرایط فعلی
در شرایطی که جذب گردشگر خارجی با چالشهایی مواجه است، قشقایی تأکید میکند تمرکز اصلی نمایشگاه باید بر گردشگری داخلی و سفرهای استانی باشد. او معتقد است توان اقتصادی خانوارها کاهش یافته و سفر در حال حذف شدن از سبد زندگی مردم است؛ مسئلهای که نیازمند ورود جدی دولت و وزارت میراث فرهنگی است.
حمایتهای دولتی؛ شرط رونق سفر
به گفته این فعال حوزه گردشگری، ارائه یارانههای سفر، بنکارتهای گردشگری، تخفیفهای هدفمند اقامتی و حتی حمایتهای سوختی در ایام خاص میتواند نقش مؤثری در ترغیب مردم به سفر داشته باشد.
او میافزاید: «بخش خصوصی آفرهای متنوعی ارائه میدهد، اما سیاستگذاری کلان و حمایت مؤثر باید از سوی دولت انجام شود تا سفر از سبد زندگی مردم حذف نشود.»
اقوام ایرانی؛ سرمایهای بیبدیل برای نمایشگاه
قشقایی با بیش از ۳۰ سال تجربه در برگزاری رویدادهای فرهنگی، حضور اقوام ایرانی را یکی از مؤثرترین عوامل جذب مخاطب در نمایشگاه گردشگری میداند و میگوید: «مردم از زندگی شهری خستهاند و با شوق به تماشای موسیقی، آیینها و سبک زندگی اقوام مینشینند. این ظرفیت باید پررنگتر از همیشه دیده شود.»
ضرورت نظرسنجی از مخاطبان
در پایان، او بر اهمیت انجام نظرسنجی از بازدیدکنندگان تأکید میکند تا برگزارکنندگان بتوانند بر اساس سلایق واقعی مردم، کیفیت نمایشگاههای آینده را ارتقا دهند.
نمایشگاه بینالمللی گردشگری، اگر با رویکردی مردمی، فرهنگی و حمایتی برگزار شود، میتواند به یکی از مؤثرترین ابزارهای رونق گردشگری داخلی، تقویت اقتصاد محلی و احیای پیوند مردم با فرهنگ و هویت اقوام ایرانی تبدیل شود.
