اساطیر نیوز – گروه محیط زیست
با افزایش روزهای آلوده و تداوم تعطیلیهای مقطعی در کلانشهرها، بهویژه تهران، این پرسش مطرح است که آیا تعطیلیها واقعاً در جهت حفظ سلامت شهروندان مؤثر است یا صرفاً نقش یک راهکار موقت در مدیریت بحران آلودگی هوا را ایفا میکند.
احمد طاهری، رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم در گفتوگو با اساطیر نیوز با اشاره به مبنای قانونی این تصمیمات اظهار کرد: اقدامات اضطراری آلودگی هوا مطابق با ماده ۳ قانون هوای پاک اجرا میشود و دو هدف اصلی دارد؛ نخست کاهش میزان انتشار آلایندهها و دوم کاهش مواجهه شهروندان با هوای آلوده، بهویژه در میان گروههای آسیبپذیر شامل کودکان، سالمندان، بیماران دارای بیماریهای زمینهای و زنان باردار.
وی با تأکید بر اینکه تعطیلیها به معنای پاک شدن هوا نیست، افزود: در شرایط اضطرار، به دلیل پایداری جوی، آلایندهها در محدوده شهر انباشته میشوند و امکان خروج آنها از شهر وجود ندارد. بنابراین نباید انتظار داشت تعطیلیها منجر به بهبود پایدار کیفیت هوا شود؛ این تصمیمات با هدف جلوگیری از تشدید آلودگی و کاهش تماس مستقیم مردم با آلایندهها اتخاذ میشود.
طرح زوجوفرد؛ سیاست اضطراری نه دائمی
رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم درباره اجرای طرح زوجوفرد از در منازل گفت: طرح زوجوفرد در سالهای گذشته بهعنوان یک سیاست دائمی در تهران اجرا میشد، اما تجربه نشان داد که این طرح در بلندمدت اثربخشی خود را از دست میدهد. به همین دلیل، در سالهای اخیر زوجوفرد تنها بهعنوان یک سیاست موقت و ویژه شرایط اضطرار اجرا میشود و هدف آن کاهش کوتاهمدت تردد است، نه حل ریشهای آلودگی هوا.
طاهری با اشاره به دادههای پلیس راهور افزود: بررسیها نشان میدهد اجرای این محدودیتها در شرایط بحرانی میتواند کاهش قابل توجهی در حجم تردد ایجاد کند، اما استفاده دائمی از آنها برای مدیریت روتین آلودگی هوای تهران کارآمد نیست.
دلایل تشدید آلودگی هوا در سال جاری
وی با اشاره به شرایط اقلیمی کشور تصریح کرد: تهران در دو سال گذشته یکی از سختترین دورههای بارشی خود را تجربه کرده است. کاهش قابل توجه بارشها و خشکی گسترده ناشی از تغییرات اقلیمی، نقش مؤثری در تشدید آلودگی هوا داشته است.
رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم افزود: با این حال، بر اساس گزارش تحلیلی اخیر منتشرشده، همچنان ناوگان حملونقل سهم اصلی را در تولید آلودگی هوای تهران دارد. در کنار آن، فعالیت برخی منابع آلاینده و صنایع در جنوب و غرب پایتخت نیز موجب تشدید شرایط آلودگی در این مناطق شده است.
مردم مقصر آلودگی هوا نیستند
طاهری با رد روایت مقصر دانستن مردم تأکید کرد: به هیچ عنوان مردم مقصر اصلی آلودگی هوا نیستند. راهکارهای مؤثر کاهش آلودگی هوا به سیاستگذاریهای میانمدت و بلندمدت دولت و مدیریت شهری بازمیگردد؛ از جمله اسقاط خودروهای فرسوده، توسعه حملونقل عمومی، اجرای کامل معاینه فنی و کنترل منابع آلاینده صنعتی.
وی با اشاره به وضعیت مصرف انرژی در کشور گفت: در روزهای اخیر مصرف گاز کشور به بیش از ۸۵۰ میلیون مترمکعب در روز رسیده که حدود ۶۵۰ میلیون مترمکعب آن در بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچک مصرف میشود. صرفهجویی حتی حداقلی در این بخش میتواند هم میزان انتشار آلایندهها را کاهش دهد و هم زمینه جایگزینی سوخت پاک بهجای سوختهای مایع در صنایع را فراهم کند.
کیفیت بنزین و اولویت اسقاط خودروهای فرسوده
رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم در پایان درباره نقش کیفیت بنزین در آلودگی هوا گفت: پایشهای انجامشده نشان میدهد بنزین توزیعی در تهران از نظر شاخصهایی مانند آروماتیکها و عدد اکتان مطابق استانداردهای اعلامشده است و تنها در یک پارامتر، نمونههایی بالاتر از حد مجاز مشاهده شده است.
وی تأکید کرد: با این وجود، اولویت نخست در سیاستگذاری آلودگی هوا باید اسقاط ناوگان فرسوده باشد؛ چراکه حدود ۸ درصد خودروهای سواری تهران فرسودهاند اما همین میزان، نزدیک به ۳۸ درصد از آلایندگی این بخش را تولید میکند. خروج این خودروها از چرخه تردد میتواند یکی از مؤثرترین اقدامات برای کاهش پایدار آلودگی هوا باشد.
