در خصوص اتفاقاتی که در هفتههای آتی یا شاید کمی زودتر یا دیرتر قرار است اصفهان میزبان آنها باشد، باید ابتدا به طرحهایی اشاره کنم که برای تحریک بازار تقاضای گردشگری کشور در این استان در نظر گرفته شده است. خوشبختانه اکنون نشانههای خروج از رکود در حوزه گردشگری را مشاهده میکنیم. با توجه به اینکه شرایط سیاسی کشور در حال بهبود است و به سمت نوعی تثبیت حرکت میکنیم، این نشانهها در گردشگری کشور، بهویژه در اصفهان زیبا، قابل مشاهده و رصد است.
برنامههایی که معاونت گردشگری در اصفهان دنبال میکند، در جهت فراهمسازی شرایط و بسترهای لازم برای حضور گردشگران است؛ ابتدا در حوزه توسعه گردشگری داخلی و سپس در حوزه گردشگری خارجی، با توجه ویژه به کشورهای همسایه. پیش از ناآرامیها برنامههایی تحت عنوان «پویش رونق گردشگری اصفهان» با رویکرد رویدادمحور در استان آغاز شد. در قالب این پویش بیش از ۱۲۰ رویداد در مناطق مختلف اصفهان برگزار شد.
پس از ناآرامیهای دیماه نیز طرحی برای رونق گردشگری اصفهان با عنوان «نصف جهان با نصف بهار» اجرا شد که شامل یک بسته جامع برای جذب مخاطب و گردشگر از نقاط مختلف کشور بود و نتایج بسیار موفقی به همراه داشت. در مقطع دیگری بهطور مفصل به این طرح خواهم پرداخت، زیرا طرحی بسیار موفق بود که همه دستگاهها را پای کار آورد. یکی از مهمترین اقدامات این طرح آن بود که بدون صرف هزینه مستقیم، با پیگیریهای انجامشده، ۸۰ بیلبورد تبلیغاتی در شهر تهران و با همکاری شهرداری تهران و رایزنی استاندار وقت، جناب آقای دکتر جمادینژاد، به معرفی اصفهان اختصاص یافت. در واقع، اصفهان در تهران، بهعنوان یکی از مهمترین مقاصد گردشگری کشور معرفی شد و پس از آن، ضریب اشغال هتلهای اصفهان به بیش از ۵۰ درصد رسید.
با آغاز ماه مبارک رمضان نیز برنامههایی با عنوان «افطار تا سحر» در اصفهان اجرا شد که برای شهروندان و گردشگران اهمیت داشت. رویدادهایی که در این چارچوب برگزار شد، مورد استقبال قرار گرفت و در همین راستا طرح احیای «شبهای زنده اصفهان» یا همان زیست شبانه نیز دنبال شد. اصفهان بهعنوان یک شهرموزه جهانی، علاوه بر اینکه مقصدی فرهنگی و تاریخی است و خاطرات بسیاری را برای مردم کشور و گردشگران خارجی تداعی میکند، ظرفیتهای فراوانی برای نسل جدید نیز دارد.
با آغاز جنگ و در فصل طلایی گردشگری کشور، اصفهان نیز با هجمهای دیگر مواجه شد و رکود گستردهای در تأسیسات گردشگری کشور، از جمله در این استان، ایجاد شد. اصفهان بهواسطه اینکه بسیاری از کسبوکارهای مردم آن با گردشگری مرتبط است و بهعنوان یک برند محبوب در این حوزه شناخته میشود، دارای ظرفیتهای گستردهای در بخش هتلها، اقامتگاههای بومگردی، هتلبوتیکها، سوغات سفر و صنایعدستی است. با وجود این شرایط، تلاش ما این بود که در دوران جنگ منفعل نباشیم و ظرفیتها و پتانسیلهای گردشگری استان را در حوزههای مختلف احیا کنیم.
اصفهان در حوزههای مختلف ظرفیتهای بینظیری دارد. بهعنوان نمونه میتوان به گردشگری سلامت اشاره کرد. این استان با داشتن ۳۸ بیمارستان دارای مجوز گردشگری سلامت میتواند بهعنوان یکی از قطبهای گردشگری سلامت در خاورمیانه مطرح شود. وجود شهر سلامت اصفهان و بیمارستان فوقتخصصی میلاد، که در قالب هتلبیمارستان فعالیت میکنند، از ظرفیتهایی است که در گذشته کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
در حوزههای دیگر نیز تلاش کردیم میزهای تخصصی گردشگری را فعال کنیم؛ از جمله در حوزه گردشگری خوراک و غذا. استان اصفهان با داشتن ۲۸ شهرستان، ۱۱۴ شهر و هزاران روستا، ظرفیت بسیار بزرگی در گردشگری کشور دارد. همچنین در حوزه گردشگری نجوم اقداماتی انجام شد، زیرا اصفهان از آسمانی پاک و عاری از آلودگی نوری برخوردار است و مناطق کویری آن شرایط مناسبی برای رصد آسمان و ستارهچینی فراهم میکند.
در نوروز ۱۴۰۵ و در زمان فعالیت ستاد خدمات سفر، بهدلیل شرایط خاص کشور و فشارهای رسانهای دشمن، ورود گردشگران به شهر اصفهان با کاهش بیش از ۹۲ درصدی مواجه شد. با این حال این مسئله در عین دشواری، فرصتی ایجاد کرد تا ظرفیتهای گردشگری سایر شهرستانهای استان بیشتر مورد توجه قرار گیرد. از پیش نیز برنامهریزیهایی برای توزیع متوازن سفر در استان انجام شده بود و زیرساختها تا حدی فراهم شده بود.
در همین راستا، شعار «اصفهان؛ پایتخت گردشگری کویری ایران» مطرح شد. وجود هفت شهرستان کویری شامل آران و بیدگل، کاشان، اردستان، نائین، خور و بیابانک و ورزنه ظرفیت مهمی برای توسعه گردشگری کویری ایجاد کرده است. آسمان پرستاره کویر نیز یکی از ظرفیتهای کمنظیر گردشگری برای رصد ستارگان بهشمار میرود.
در کنار این اقدامات، تلاش کردیم دیپلماسی گردشگری استان را نیز فعال کنیم. اصفهان با داشتن شش پایگاه ملی میراث فرهنگی و آثار ثبتشده متعدد، بهعنوان یک شهرموزه جهانی شناخته میشود. در این راستا نگاه ویژهای به کشورهای همسایه، بهویژه عراق و ترکیه، داشتهایم. از جمله اقداماتی که انجام شد، برگزاری تورهای آشنایی (فمتور) از بصره عراق و حضور فعال در نمایشگاه گردشگری اسپانیا بود که ۱۸ آژانس مسافرتی از کشور در آن شرکت کردند.
در حوزه زیرساختها نیز استان اصفهان ظرفیت اقامتی حدود ۳۰ هزار نفر را دارد و پنج هتل پنجستاره با بیش از ۱۲۵۰ تخت رسمی آماده بهرهبرداری است. همه این موارد نشان میدهد بسترها و زیرساختهای لازم برای حضور گردشگران داخلی و خارجی در اصفهان فراهم شده است و در این دوره رکود تلاش کردیم زیرساختها را تقویت و بازتعریفی از برند مقصد گردشگری اصفهان ارائه کنیم.
در برنامههای پیشرو نیز رویدادهای متعددی تعریف شده است. یکی از محورهای مهم، استفاده از ظرفیت حضور گسترده مردم در شبها و احیای «شبهای زنده اصفهان» است. اصفهان در شب جلوهای خاص دارد و نورپردازیها، مبلمان شهری، گلآرایی و المانهای شهری آن از جاذبههای بصری مهم برای گردشگران محسوب میشود.
از دیگر برنامهها، راهاندازی قطار گردشگری است که با همکاری راهآهن جمهوری اسلامی ایران در دستور کار قرار دارد. این قطار در مسیر تهران–کاشان–اصفهان فعال خواهد شد و در مراحل بعدی، کریدورهای دیگری از شمال کشور، شمالغرب و جنوبغرب نیز به آن متصل میشود. همچنین برنامهریزی شده در آینده از ظرفیت خطوط ریلی برای جذب گردشگران خارجی، بهویژه از عراق و ترکیه، استفاده شود.
در کنار این اقدامات، استفاده از ظرفیتهای هنری اصفهان نیز در دستور کار قرار گرفته است. در همین راستا برنامه «پنجشنبههای هنر» در محور تاریخی چهارباغ برگزار خواهد شد تا فضای فرهنگی و هنری شهر بیش از پیش فعال شود.
استان اصفهان همچنین از تنوع قومی قابل توجهی برخوردار است؛ بهگونهای که در مناطقی مانند میاندشت، اقوام مختلفی از جمله گرجیها، ترکها، لرها، فارسها و ارامنه در کنار یکدیگر زندگی میکنند و این تنوع فرهنگی خود یکی از ظرفیتهای مهم گردشگری محسوب میشود.
از سوی دیگر، تنوع اقلیمی استان نیز قابل توجه است؛ بهطوری که در فریدونشهر پیست اسکی فعال است و همزمان در مناطق کویری استان دمای بالای ۴۰ درجه تجربه میشود. علاوه بر این، آثار تاریخی متعددی از جمله قلعهها و خانههای متعلق به دورههای تاریخی، بهویژه دوره ساسانی، در مناطق مختلف استان وجود دارد که کمتر به آنها پرداخته شده است.
تمام تلاش ما بر این است که با بازتعریف مسیرها و محورهای گردشگری در استان اصفهان، از ظرفیتهایی که تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند استفاده کنیم و در دوران رونق گردشگری، این ظرفیتها را بیش از پیش در خدمت توسعه گردشگری استان قرار دهیم.
